Republika Komi

Republika Komi Республика Коми Коми Республика
Godło Komi Flaga Komi
Państwo	Rosja
Status polityczny	Republika
Stolica	Syktywkar
Głowa państwa	Wiaczesław Gajzer
Język urzędowy	rosyjski, komi
Powierzchnia	416 774 km²
Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość	968 066 2,3 osób/km²
Strefa czasowa	2 rosyjska strefa czasowa (czas moskiewski) UTC +3:00

Komi (Republika Komi, ros. Республика Коми, komi Коми Республика) – republika w składzie Federacji Rosyjskiej.

Spis treści 1 Geografia 2 Hydrologia 2.1 Rzeki 2.2 Jeziora 2.3 Bagna 3 Górnictwo 4 Klimat 5 Historia 5.1 Komi w czasach Związku Radzieckiego 5.2 Komi w niepodległej Rosji 5.2.1 Historia autonomii komiackiej 5.3 Prezydenci Komi 6 Ludność 6.1 Komiacy 6.2 Statystyki demograficzne 6.3 Skład etniczny 6.4 Wyznania 7 Miasta i osiedla typu miejskiego 8 Gospodarka 9 Podział administracyjny 9.1 Rejony 9.2 Okręgi miejskie 9.3 Surowce mineralne 10 Tablice rejestracyjne 11 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

Republika Komi leży po zachodniej stronie gór Ural, na północnym zachodzie Niziny Wschodnioeuropejskiej, w północno-wschodniej europejskiej części Rosji. Graniczy z Krajem Permskim obwodami: archangielskim, kirowskim, swierdłowskim oraz z okręgami autonomicznymi: Nienieckim, Chanty-Mansyjskim oraz z Jamalsko-Nienieckim Okręgiem Autonomicznym.

Terytorium republiki zajmuje 415 900 km² (15. na terenie Rosji), zamieszkuje ją zaledwie 1 019 000 mieszkańców (54. na terenie Rosji), gęstość zaludnienia równa jest 2,44 osoby/km². Stolicą republiki jest Syktywkar, położony w południowo-zachodniej części republiki. Językami urzędowymi są język rosyjski i język komi. Strefa czasowa na terenie całej republiki: +3h względem czasu GMT

Lasy zajmują ponad 70% terytorium republiki, a bagna około 15%.

Ponad 32 800 km² północnej części Republiki Komi jest pokryte dziewiczymi lasami Komi. W tych lasach powstaje tlen, którym oddycha cała Europa. Znajduje się tu unikatowy rezerwat – Rezerwat Peczorsko-Iłycki. W 1985 roku rezerwat został wpisany na listę UNESCO.

[edytuj] Hydrologia

[edytuj] Rzeki

Większość obszaru Komi leży w dorzeczu dużych równinnych rzek: Wyczegdy, Łuzy, Miezieni i Waszki. Prócz rzek typu równinnego przez teren kraju płyną też rzeki górskie. Są nimi prawe dopływy Peczory, m.in. Unja, Iłycz, Podczerem, Szczugor i in.

Głównymi rzekami Komi są:

• Iżma
• Mezeń
• Peczora
• Sysoła
• Usa
• Waszka
• Wyczegda
• Wym

Od wieków rzeki Komi odgrywały znaczącą rolę przy zasiedlaniu i zagospodarowywaniu zarówno tego kraju, jak i regionów położonych dalej na wschód. Już w XII wieku przez obszar dzisiejszej republiki (określanej wówczas mianem) przebiegała tzw.wielka nowogrodzka droga do Jugry (tj. dzisiejszego Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry) (ros. великий новгородский чрезкаменный путь в Югру), której znaczna część wiodła właśnie ułatwiającymi komunikację licznymi rzekami Komi.

[edytuj] Jeziora

Na terenie Komi znajduje się ponad 78 tysięcy jezior, które łącznie zajmują obszar ok. 4,5 tys. km², jednak 98% tych zbiorników wodnych to jeziora niewielkie, o powierzchni nieprzekraczającej 0,5 km².

Jeziora te podzielić można ze względu na pochodzenie, jak też ze względu na położenie. Pod względem genezy wśród lokalnych zbiorników wyróżnić można polodowcowe, krasowe, torfowiskowe i reliktowe. Z uwagi na lokalizację i związaną z tym faunę i florę jeziora dzielą się na tundrowe, tajgowe (leśne), górskie oraz zalewowe
Największe rozmiary posiadają reliktowe jeziora leśne, które jedna są na ogół płytkie; największą głębokość (do 50 m) mają jeziora górskie, które z kolei są niewielkie pod względem obszaru – rzadko przekraczają 1 km².

Największe jeziora

• Jezioro Sindorskie (ros. Синдорское озеро) – powierzchnia 35 km²
• Jezioro Jam (ros. Ям озеро) – powierzchnia 48,7 km²
• Wielkie Charbiejty (ros. Большое Харбейты) – powierzchnia 21 km², głębokość – do 17 m

Inne większe jeziora, ważne z gospodarczego, krajobrazowego lub ekologicznego punktu widzenia

• Jezioro Donty (Don) (powierzchnia – 4,6 km², długość – 20 km, średnia głębokość – 1,5 m)
• Jezioro Kadomskie (długość ok. 4 km, szerokość – 3,5 km)
• Jezioro Wad
• Jezioro Dodźskie
• Jezioro Wiejsakoty (powierzchnia – 6,3 km², długość – 3 km, szerokość – 0,6 km)
• Jezioro Wadybty
• Jezioro Smolne (Smolmoje)
• Jezioro Tielpos (górskie, głębokość 49,5 m, powierzchnia - 0,25 km²)
• Jezioro Długie (Dlinnoje) (górskie, głębokość 40-50 m)
• Jezioro Torgowoje (górskie, głębokość 40-50 m)

[edytuj] Bagna

Bagna zajmują ok. 7,7% powierzchni Komi, tj. 3,2 mln ha. Obszary te stanowią odrębne ekosystemy, silnie oddziałujące na tereny sąsiednie poprzez wpływ na poziom wód gruntowych, akumulację wilgoci i oczyszczanie wód z zanieczyszczeń, a także jako miejsca lęgowe licznych gatunków ptaków .

Największe bagna:

• Bagno usińskie ( Усинское болото) - 139.190 ha
• Okiean (“Ocean”) (Океан) - 178.975 ha
• Dziorniur (Дзёрнюр) - 32.228 ha
• Tybjuniur (Тыбъюнюр) - 60.042 ha
• Martiuszewskie (Мартюшевское) - 9.285 ha

[edytuj] Górnictwo

Na terenie republiki wydobywa się: węgiel, ropę naftową, gaz ziemny, złoto i diamenty.

[edytuj] Klimat

Większość obszaru republiki leży w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego, typu kontynentalnego, jedynie północne skrawki kraju pozostają w strefie klimatu subpolarnego.

Zima na tym obszarze jest dość długa i bardzo chłodna; średnia temperatura najchłodniejszego miesiąca - stycznia waha się od −17°C na południu kraju do −20 °C w części północnej. Lato, jakkolwiek krótkie, jest dość ciepłe - średnia temperatura lipca to od +11 °C na północy do +15 °C na południu republiki.

W regionie występuje dość wysoki poziom opadów - średnio ok. 700 mm; opady te mają głównie postać deszczu, a ich największe nasilenie ma miejsce w sierpniu.

[edytuj] Historia

Od średniowiecza tereny dzisiejszej republiki wchodziły w skład Państwa Nowogrodzkiego; pod koniec XV wieku stały się częścią Państwa Moskiewskiego. Obszary te były ważnym źródłem futer. Z racji surowego klimatu i braku dróg ziemie komi pozostawały bardzo słabo zaludnione.

W XVIII wieku tereny dzisiejszej republiki wchodziły w skład guberni archangielskiej, w której ramach stanowiły 3 ujezdy (jareński, solwyczegodzki i pustoziorski); w 1780 r. z części terenu ujezdu jareńskiego wydzielono ujezd ust-sysolski.
Niższą od ujezdu jednostką podziału administracyjnego była wołost (ros. волость) – jednostka zbliżona do polskiej gminy.

Na początku XX wieku niewielkie części dzisiejszego obszaru Komi wchodziły też w skład guberni wołogodzkiej i wiackiej.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Godło Komijskiej ASRR

[edytuj] Komi w czasach Związku Radzieckiego

W latach 30. odkryto na terenie Komi duże zasoby węgla kamiennego (eksploatacja rozpoczęła się jednak dopiero w latach II wojny światowej, gdy Wehrmacht zajął dostarczające węgla na potrzeby radzieckiej gospodarki obszar zagłębia Donbasu). W latach 30. też rozpoczęto w Komi budowę przemysłu, zbudowano koleje i drogi. Spowodowało to szybki napływ osadników (głównie Rosjan) i wzrost zaludnienia.

Od lat 30. do 50. XX wieku obszar republiki był ważnym punktem na mapie radzieckiego systemu obozów - GUŁag-ów. Część ówczesnych obozów funkcjonuje do dziś jako więzienia lub kolonie karne.

[edytuj] Komi w niepodległej Rosji

Po upadku ZSRR przemysł republiki - główne źródło dochodów mieszkańców znalazł się w kryzysie. Spowodowało to znaczną emigrację, w konsekwencji czego w latach 1990—2007 liczba mieszkańców kraju spadła o 22%.

[edytuj] Historia autonomii komiackiej

Autonomia Komiaków utworzona została 22 sierpnia 1922 r, kiedy to zorganizowano Komi-Zyriański Obwód Autonomiczny. Tworzenie autonomicznych jednostek terytorialnych dla mniejszości narodowych było częścią polityki tzw. korienizacji, tj. przyznawania autonomii mniejszościom narodowym zamieszkującym obszary dawnego Imperium, poprzednio dyskryminowanym i rusyfikowanym przez carat. Obwód istniał do 5 grudnia 1936 r. Wtedy to zmieniono status tej autonomicznej jednostki administracyjnej - podniesiono jej rangę i poszerzono zakres autonomii, tworząc Komijską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.
Komijska ASRR została zlikwidowana w 1990 r. na fali zmian związanych z rozpadem ZSRR. Jej prawną kontynuacją jest obecna Republika Komi.

 Osobny artykuł: Komi-Zyriański Obwód Autonomiczny.

 Osobny artykuł: Komijska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

[edytuj] Prezydenci Komi

• Jurij Spiridonow 1992-2002
• Władimir Aleksandrowicz Torłopow 2002-2010
• Wiaczesław Michajłowicz Gajzer od 2010

[edytuj] Ludność

[edytuj] Komiacy

Rdzenną ludnością kraju są ugrofińscy Komiacy (dawniej zwani też Zyrianami). Wywodzą się oni ze średniowiecznych plemion fińskich, zamieszkujących tereny między jeziorem Ładoga a Uralem. Już od XI wiekw. podlegali oni ruskim (potem rosyjskim) wpływom kulturowym, które nasiliły się jeszcze XIV i XV w., gdy ziemie Komi zostały formalnie włączone do Rosji. Na przełomie średniowiecza i epoki nowożytnej Komiacy pod wpływem Rosjan przyjęli religię prawosławną, choć do dziś, zwłaszcza na północy i na odizolowanych obszarach wiejskich zachowali elementy dawnego kultu przyrody.

 Osobny artykuł: Komiacy.

[edytuj] Statystyki demograficzne

Ludność ogółem: 975 000 (szacunkowo na koniec 2006 r.)

• Ludność wg miejsca zamieszkania:
  • ludność miejska: 75,7%
  • ludność wiejska: 24,3%
• liczba kobiet na 1000 mężczyzn: 1106
• Ludność wg wieku
  • średnia wieku dla ogółu populacji: 34,5 lat
  • średnia wieku w miastach: 33,7 lat
  • średnia wieku na wsiach: 36,8 lat
  • średnia wielu mężczyzny: 32,3 lat
  • średnia wieku kobiety: 36,8 lat
• gospodarstwa domowe:
  • ogółem: 381 626
  • w miastach: 289 854
  • na wsiach: 91 772
• Przyrost naturalny (2005 r.)
  • urodzenia: 10 975 (współczynnik urodzeń 11,1)
  • zgony: 15 074 (współczynnik zgonów 15,2)
  • ubytek naturalny: 4 099 (- 4,1)

[edytuj] Skład etniczny

Zmiany składu etnicznego populacji Komi w latach 1926 - 2002 (wg danych spisowych)

	1926	1939	1959	1970	1979	1989	2002
Komiacy	191 245 (92,2%)	231 301 (72,5%)	245 074 (30,4%)	276 178 (28,6%)	280 798 (25,3%)	291 542 (23,3%)	256 464 (25,2%)
Rosjanie	13 731 (6,6%)	70 226 (22,0%)	389 995 (48,4%)	512 203 (53,1%)	629 523 (56,7%)	721 780 (57,7%)	607 021 (59,6%)
Ukraińcy	34 (0,0%)	6010 (1,9%)	80 132 (9,9%)	82 955 (8,6%)	94 154 (8,5%)	104 170 (8,3%)	62 115 (6,1%)
Białorusini	11 (0,0%)	3323 (1,0%)	22 339 (2,8%)	24 706 (3,1%)	24 763 (2,2%)	26 730 (2,1%)	15 212 (1,5%)
Tatarzy	32 (0,0%)	709 (0,2%)	8459 (1,0%)	11 906 (1,5%)	17 836 (1,6%)	25 980 (2,1%)	15 680 (1,5%)
Niemcy	15 (0,0%)	2617 (0,8%)	19 805 (2,5%)	14 647 (1,8%)	13 339 (1,2%)	12 866 (1,0%)	9246 (0,9%)
inni	2246 (1,1%)	4810 (1,5%)	40 395 (5,0%)	42 207 (4,4%)	49 948 (4,5%)	67 779 (5,4%)	52 936 (5,2%)

[edytuj] Wyznania

Zdecydowana większość populacji republiki wyznaje prawosławie. Prócz tego istnieje liczna grupa ateistów; z mniejszości religijnych najliczniejsi są muzułmanie (ok. 2%)

[edytuj] Miasta i osiedla typu miejskiego

miasta i największe osiedla typu miejskiego (stan na 1 stycznia 2005 r.)

Nazwa	Nazwa rosyjska	Liczba mieszkańców
Syktywkar	Сыктывкар	228.928
Uchta	Ухта	103.064
Workuta	Воркута	82.000
Peczora	Печора	47.726
Usinsk	Усинск	45.238
Inta	Инта	38.772
Sosnogorsk	Сосногорск	29.203
Worgaszor	Воргашор	19.873
Jemwa	Емва	15.777
Siewiernyj	Северный	14.228
Wuktył	Вуктыл	14.031
Niżnyj Odes	Нижний Одес	11.654
Mikuń	Микунь	11.409
Żeszart	Жешарт	9.832
Jariega	Ярега	8.519
Troicko-Peczorsk	Троицко-Печорск	8.499
Krasnozatonskij	Краснозатонский	8.464
Wodnyj	Водный	6.662
Ussogorsk	Усогорск	5.432
Zapoliarnyj	Заполярный	4.498
Wierchniaja Maksakowka	Верхняя Максаковка	4.010
Wojwoż	Войвож	3.673
Szudajag	Шудаяг	3.620
Komsomolskij	Комсомольский	3.426
Kożwa	Кожва	3.421
Sindor	Синдор	2.973
Błagojewo	Благоево	2.607
Wierchniaja Inta	Верхняя Инта	2.095
Siedkyrkieszcz	Седкыркещ	2.011

[edytuj] Gospodarka

Gospodarka Komi opiera się głównie na wydobyciu surowców energetycznych (ropa naftowa, gaz ziemny oraz węgiel) oraz wykorzystaniu lasów (przemysł drzewny i celulozowo-papierniczy).

Po rozpadzie ZSRR lokalna ekonomia pogrążona jest w kryzysie; spowodował on m.in. to, iż w ciągu ostatniego dwudziestolecia populacja kraju spadła o blisko ¼.

[edytuj] Podział administracyjny

Republika Komi dzieli się na 15 rejonów municypalnych (ros. муниципальный район); 5 największych miast stanowi wydzielone okręgi miejskie (ros. городскoй округ).

[edytuj] Rejony

• Rejon iżemski (ros. Ижемский район)
• Rejon kniażpogostski (ros. Княжпогостский район)
• Rejon kojgorodzki (ros. Койгородский район)
• Rejon kortkierosski (ros. Корткеросский район)
• Rejon priłuski (ros. Прилузский район)
• Rejon syktywdiński (ros. Сыктывдинский район)
• Rejon sysolski (ros. Сысольский район)
• Rejon troicko-pieczorski (ros. Троицко-Печорский район)
• Rejon udorski (ros. Удорский район)
• Rejon ust-cilemski (ros. Усть-Цилемский район)
• Rejon ust-kułomski (ros. Усть-Куломский район)
• Rejon ust-wymski (ros. Усть-Вымский район)
• Rejon Peczora (ros. ru:Муниципальный район «Печора»)
• Rejon Sosnogorsk (ros. ru:Муниципальный район «Сосногорск»)
• Rejon Buktył (ros. ru:Муниципальный район «Вуктыл»)

[edytuj] Okręgi miejskie

• Syktywkar (ros. Городской округ «Сыктывкар»)
• Workuta (ros. Городской округ «Воркута»)
• Inta (ros. Городской округ «Инта»)
• Usinsk (ros. Городской округ «Усинск»)
• Uchta (ros. Городской округ «Ухта»)

[edytuj] Surowce mineralne

Na obszarze Komi znajdują się złoża kopalin opałowych, zwłaszcza węgla (213 mld ton, z czego – węgiel kamienny, ok. 78%, węgiel brunatny – 19%, antracyt – 3%), łupków opałowych, asfaltytu, torfu (złoża: 12 mld ton) oraz ropy naftowej (blisko 4 mld ton) i gazu ziemnego (ok. 3 trylionów m³).

Ponadto na terenie republiki istnieją pokłady pierwiastków i minerałów wykorzystywanych w przemyśle chemicznym, przede wszystkim fosforytów, siarki, soli kamiennej i wapiennych, barytu i fluorytu.

Prócz tego w Komi wydobywane są wapienie i dolomity, gips, piaskowiec i kwarcyt. W górach Uralu na wschodzie znajdują się złoża kwarcu, rubinów, granatów, ru:пренит i bursztynu. W różnych częściach kraju znajdują się także miejsca wydobycia agatów, ru:яшма, marmuru (różnych typów), nefrytu, jadeitu, itd.

Z rud metali odkryto m.in. tytan, rudy aluminium (boksyty) i metale szlachetne – zwłaszcza złoto (w Uralu Polarnym i na Timanie oraz w dorzeczu rzeki Korzym.

[edytuj] Tablice rejestracyjne

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Republice Komi mają oznaczenie "11" w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona republiki Komi
• Państwowy uniwersytet w Syktywkarze

p • d • e Podział terytorialny Rosji Podmioty Federacji Rosyjskiej Republiki Adygeja • Ałtaj • Baszkiria • Buriacja • Chakasja • Czeczenia • Czuwaszja • Dagestan • Inguszetia • Jakucja • Kabardo-Bałkaria • Kałmucja • Karaczajo-Czerkiesja • Karelia • Komi • Mari El • Mordowia • Osetia Północna • Tatarstan • Tuwa • Udmurcja Kraje Ałtajski • Chabarowski • Kamczacki • Krasnodarski • Krasnojarski • Nadmorski • Permski • Stawropolski • Zabajkalski Obwody amurski • archangielski • astrachański • biełgorodzki • briański • czelabiński • irkucki • iwanowski • jarosławski • kaliningradzki • kałuski • kemerowski • kirowski • kostromski • kurgański • kurski • leningradzki • lipiecki • magadański • moskiewski • murmański • niżnonowogrodzki • nowogrodzki • nowosybirski • omski • orenburski • orłowski • penzeński • pskowski • riazański • rostowski • sachaliński • samarski • saratowski • smoleński • swierdłowski • tambowski • tiumeński • tomski • tulski • twerski • uljanowski • włodzimierski • wołgogradzki • wołogodzki • woroneski Miasta wydzielone Moskwa • Sankt Petersburg Obwody autonomiczne Żydowski Okręgi autonomiczne Chanty-Mansyjski • Czukocki • Jamalsko-Nieniecki • Nieniecki Okręgi federalne Centralny • Dalekowschodni • Nadwołżański • Południowy • Północnokaukaski • Północno-Zachodni • Syberyjski • Uralski

Studio Akty Fotograf Akty Copywriter Fotografia Reklamowa Warszawa polska firma porno Filmowanie nocy poślubnej Pozycjonowanie Warszawa Studio akty warszawa Agencja towarzyska